M.2 SATA i M.2 NVMe to dwa główne typy dysków SSD w formacie M.2, które rewolucjonizują przechowywanie danych w komputerach. M.2 SATA opiera się na sprawdzonym interfejsie SATA III, oferując prędkości do 600 MB/s odczytu i zapisu – wystarczające dla większości codziennych zastosowań. Z kolei M.2 NVMe korzysta z nowoczesnego protokołu PCIe (zazwyczaj 4.0 x4 lub nowszego), osiągając nawet 7000-14000 MB/s, co czyni go liderem w wydajności.
Szczegółowe różnice techniczne
Format M.2 (wcześniej znany jako NGFF – Next Generation Form Factor) definiuje fizyczny kształt i rozmiar dysku (np. 2280: 22 mm szerokości, 80 mm długości), ale nie interfejs. Oto kluczowe różnice:
| Cecha | M.2 SATA | M.2 NVMe (PCIe) |
|---|---|---|
| Interfejs | SATA III (6 Gb/s) | PCIe NVMe (x4, x8 lub więcej) |
| Prędkość odczyt | Do 560-600 MB/s | 3500-14000 MB/s (zależnie od gen.) |
| Prędkość zapis | Do 530-600 MB/s | 3000-12000 MB/s |
| Kluczowanie (key) | B+M (kompatybilne z SATA/mSATA) | M (dedykowane PCIe) |
| Kompatybilność | Szeroka – działa w starszych slotach M.2 | Wymaga slotu PCIe M.2 (sprawdź BIOS) |
| Zużycie energii | Niskie (idealne dla laptopów) | Wyższe pod obciążeniem |
| IOPS (operacje/s) | Ok. 90K odczyt/zapis | Do 1M+ odczyt/zapis |
| Cena za 1 TB | Ok. 200-300 zł | Ok. 350-600 zł |
M.2 SATA jest „bezpiecznym wyborem” – tańszy i uniwersalny, ale ograniczony przez wąskie gardło SATA. NVMe błyszczy w scenariuszach z masywnym transferem danych, obsługując tysiące równoległych kolejek poleceń, co minimalizuje opóźnienia.
Historia i ewolucja technologii
M.2 pojawił się ok. 2012-2013 jako następca mSATA, z NGFF jako początkową nazwą. SATA III (z 2009 r.) pozostał dla kompatybilności, ale NVMe (opracowany przez NVM Express Inc. w 2011 r.) zrewolucjonizował rynek. Dziś PCIe 5.0 NVMe osiąga 14000 MB/s, a PCIe 6.0 zapowiada jeszcze więcej – idealne dla AI, edycji 8K czy serwerów.
Kiedy wybrać M.2 SATA?
Ten dysk sprawdzi się, gdy priorytetem jest oszczędność i kompatybilność:
- Budżetowe PC lub laptopy ze starszymi płytami (np. Intel 8-10 gen., AMD Ryzen 2000).
- Praca biurowa, przeglądanie web, streaming Netflix/YouTube.
- Serwery NAS lub małe firmy – niskie zużycie prądu i stabilność.
- Upgrade starszego sprzętu bez wymiany mobo.
Przykład: Silicon Power A55 1 TB to klasyczny M.2 SATA NGFF – tani, niezawodny do codziennego użytku.
Kiedy wybrać M.2 NVMe?
Inwestycja w NVMe opłaca się przy wymagających zadaniach:
- Gaming (szybsze ładowanie map, tekstur).
- Edycja wideo/zdjęć (Photoshop, Premiere – transfer 100 GB w minuty).
- Programowanie, wirtualne maszyny, bazy danych.
- Nowoczesne PC (Ryzen 5000+, Intel 12+ gen) z PCIe 4.0/5.0.
Różnica w praktyce: kopiowanie 50 GB plików trwa na SATA ~2 min, na NVMe ~10-20 sek. Boot Windows: SATA ~15s, NVMe ~3-5s.
Porównanie w praktyce – tabela zastosowań
| Scenariusz użytkowania | Polecany dysk | Szacowany zysk wydajności | Koszt dodatkowy |
|---|---|---|---|
| Domowy PC (office/web) | M.2 SATA | Bazowa (wystarczająca) | 0 zł |
| Gaming 1080p/1440p | M.2 NVMe | Ładowanie 2-3x szybsze | +150 zł/TB |
| Edycja multimediów | M.2 NVMe | Transfer 10x szybszy | +250 zł/TB |
| Serwer/home lab | M.2 SATA | Stabilność > prędkość | 0 zł |
| Workstation/AI | M.2 NVMe PCIe 5.0 | Ekstremalna IOPS | +400 zł/TB |
Jak sprawdzić kompatybilność?
- Wejdź do BIOS/UEFI i sprawdź sloty M.2 (SATA czy PCIe).
- Specyfikacja płyty głównej (np. na stronie producenta: ASUS/MSI/Gigabyte).
- Użyj narzędzi jak HWInfo lub CrystalDiskInfo do testów.
- Uwaga: Niektóre sloty M.2 PCIe obsługują SATA, ale nie odwrotnie!
Wybór zależy od budżetu i zadań – SATA dla 80% użytkowników, NVMe dla reszty szukającej „przyszłości”. Testuj i porównuj ceny na Allegro!
